Fairly Recognised-podcastserie: duik in de haarvaten van Erkennen & Waarderen

OPROEP deze podcastserie is EXPLICIET bedoeld voor de mid-career wetenschapper die het Erkennen & Waarderen programma nog niet volledig heeft doorgrond. BEN JIJ zo iemand of nog beter: KEN JIJ (via via wellicht) zo'n keihard werkende (en juist vanwege al dit fantastische toegewijde werk) moeilijk te traceren academicus? Deel dit bericht, luister de podcast en verzeker jezelf of de ander van een plunjezakje bagage dat verrijkt op weg naar een toekomstbestendige, eerlijke en collectief gewaardeerde wetenschappelijke werkcultuur.

Fairly wat?

Ga zitten, wandel, staar uit het raam, luister. Met de podcastserie Fairly Recognised maak je in de breedte kennis met de temperatuur en voordelen van Erkennen & Waarderen. Presentator Sanli Faez neemt je mee op pad. Faez is professor natuurkunde aan de Universiteit van Utrecht, lid van de landelijke Jonge Academie en sinds mei '25 programmaleider van het landelijke Erkennen & Waarderen programma.
Hij trekt voor de podcast letterlijk met een microfoon in zijn rugzak langs verschillende relevante gasten, om een eerlijk en betekenisvol inzicht van de verschillende facetten van het E&W-programma op band vast te leggen. In onderstaand lichten we uit wat er per aflevering de revue passeert; van een 'state of the art' over het programma tot en met inzicht in het belang van het erkennen en waarderen van Open Science.

Language in the podcast: English
The blue big headers link to the episode on Spotify. If you prefer, you can also listen to the podcast via Substack (and read Sanli's newsletter).

#1. Are we nearly there yet? - Alex Rushford

Alex Rushford buigt zich in zijn wetenschappelijke onderzoekspraktijk al jaren over de vraag wat responsible matrics in de wetenschap zijn. Aanvankelijk een niche, die steeds meer mainstream is geworden vanwege hervormingspraktijken waar het Recognition & Rewards programma deel van uitmaakt. Rushford publiceerde afgelopen zomer 'Beyond Impact Factors? Lessons from the Dutch Attempt to Transform Academic Research Assessment', waarin hij het programma opbouwend kritisch belicht. In de podcast vertelt hij over zijn methode, over waarom het wél wenselijk is om ook in tijden van bezuinigingen aandacht te blijven besteden aan (het hervormen van onderzoeks)cultuur. 'We komen er niet met een systeem dat enkel gefocust is op productiviteit en nauwelijks impact heeft op vakgenoten.' Ook heeft hij een paar tips over wat je als wetenschapper zelf kunt doen. Bijvoorbeeld: wees alert op de aandacht voor hervormingen om je heen. Is er op de conferentie die je bezoekt ook een stand of sessie beschikbaar voor alternatieve publicatiemodellen of modellen? Waar in je eigen organisatie zie je kansen? Zoek collega's om handen ineen te slaan en benader een organiserende partij gezamenlijk. Wij zeggen: doen!
Een podcastaflevering waarin je wordt meegenomen in de haarvaten van het denken over verantwoordelijk wetenschappelijk onderzoek.

#2. The Meeting Culture - Dorit Gottlieb

Vergaderen, het hoort er nu eenmaal bij. Overleg in groepen spreekt zo vanzelf binnen de academie, dat je soms uit het oog verliest waarom je ook alweer bij elkaar zit. Is de vorm van het gesprek of de structuur van de interactie wel logisch, of nog beter: bevordelijk voor wat je samen beoogt?
Met trainer en 'meeting facilitator' Dorit Gottlieb staat Sanli Faez stil bij de mogelijkheden van Open Space Technology en de kracht van Genuine contact. Gottlieb richt haar expertise op 'the whole person process facilitation', wat onder meer inhoudt dat een meeting in haar ogen slechts een vehicle is 'voor iets dat verop in het proces staat te gebeuren'. Dit gesprek beoogt een inspirerend voorbeeld te zijn voor hoe je zelf kunt nadenken over werkvormen die een academische cultuur ten goede kunnen komen.

#3. Academia in Motion - Marieke Adriaanse

Erkennen & Waarderen heeft veel te maken met een houding, een andere blik op de wetenschappelijke praktijk hoe je wetenschap beoefent, of hoe je als wetenschapper onderdeel bent van een collectief. Professor Marieke Adriaanse is zich als gedagswetenschapper ten voeten uit bewust van het feit dat deze praktijk vooral gebaat is bij 'doen'. Zelf doen, in haar geval. Voor de microfoon vertelt ze hoe ze het Erkennen & Waarderen voorleeft: van haar oratie 'Oogkleppen af! Gedragsverandering voor een gezonde wetenschap en samenleving' tot en met haar participatieve houding in de praktijk van de huisartsenopleiding. Ook geeft ze de tip om, als je eenmaal een positie hebt aan de tafel, dingen niet voor lief te nemen 'omdat ze nu eenmaal ooit zo zijn afgesproken'. Kortom, een helder, energiek en zeer luisterenswaardig gesprek.
En, mocht je trek hebben in nog meer inspiratie op dit vlak, lees vooral ook het interview dat we eerder met Adriaanse hadden voor het e-zine 'Embrace the Impact'.

#4. UNESCO Recommendation on Open Science

Wat verstaat de internationale gemeenschap precies onder Open Science, wat kan het betekenen voor een rechtvaardiger' en vooruitstrevender ontwikkeling van wetenschap en op wat hebben we nodig om deze internationaal aanvaarde aanbevelingen in de dagelijkse wetenschappelijke praktijk te realiseren?
Dit gesprek onderstreept dat de beweging voorwaarts op het gebied van Open Science een collectieve beweging is. 'De wetenschap van de toekomst vindt niet plaats in een ivoren toren, maar is een kwestie van samenwerking. En ik ben ervan overtuigd dat deze ontwikkeling veel meer mensen tot wetenschap zal doen aantrekken, dan momenteel het geval is.' Aldus Ana Persic, Programma Specialist for Science Technology and Innovation Policies and Open Science bij het UNESCO Headquarters in Paris. Ana legt als architect van de Recommendation bovendien uit hoe dit UNESCO-kader vanuit een jarenlang proces in samenwerking, bottom up is samengesteld.
De handout voor de Recommendation vind je hier, de gehele tekst staat hier. Bekijk vooral ook de toolkit en hou 'coming soon' op de UNESCO-website in de gaten!