'We prikkelen de academicus om anders naar zijn werk te kijken' - ontwerper Lana Klok over de eco-kringloop visualisatie

De frisse, prikkelende serie nieuwe visuals van Erkennen & Waarderen komen uit de koker van strategisch- en sociaal ontwerper Lana Klok. Samen met het programmateam verbeeldde ze het ‘veranderverhaal’. We vroegen haar hoe de metafoor voor de academie als ecologische kringloop tot stand kwam.

Wat was je eerste indruk van het Erkennen & Waarderen-programma? 

‘Wat inspirerend! Jullie zetten een stap richting een beweging van 'anders denken en doen' binnen de academische wereld. Deze hervormingen hebben de potentie om academici beter op hun plek te brengen. Door wetenschappers van nature te zien als mensen, ontstaat ruimte voor wie je bent en de kwaliteiten die je brengt. Leiderschap, teamskills, of juist internationale potentie of verbinding met de samenleving.
Weet je, als freelancer kan ik doen waar ik goed in ben en wat ik leuk vind. Het zou mooi zijn als academici ook zo’n soort ervaring hebben. Als iedereen kan doen waar diegene het beste in is, bereiken we samen meer.’

Sociaal- en strategisch ontwerper Lana Klok

Welke elementen zijn voor jou belangrijk om een denk- en werkproces te kunnen vertalen in beeld?

‘Co-creatie is wat mij betreft de rode draad. Jullie zijn de experts, ik faciliteer de randvoorwaarden en werk een beeld uit waar we het samen over eens zijn. Dankzij co-creatie ontstaat gedeeld eigenaarschap. Het proces bestond uit grofweg drie stappen; de zoektocht naar jullie verhaal, dat verhaal verbeelden in de metafoor die we samen kozen en de eindvisualisatie waarmee je het verhaal breder kunt vertellen.

Natuurlijk is het ook heel belangrijk om scherp te hebben: voor wie maken we dit? Bij ons was meteen duidelijk: de academicus. We willen de academicus prikkelen om anders naar zijn werk te kijken.’

Wat bevalt je het beste aan het resultaat?

‘Om te beginnen: ik denk niet dat er één beeld bestaat dat het allerbeste werkt. Ik hou ervan om met verhalende elementen en metaforen te werken, een ander zal zich beter thuis voelen bij infographics. Een visualisatie brengt de verbeelding op gang, het helpt je om iets tastbaar te maken dat er nog niet is. Je kan het zien als een route naar een toekomstvisie.
Het is tegelijkertijd niet de bedoeling dat het honderd procent klopt; we willen er een gesprek mee op gang brengen, het beeld moet in de werkelijkheid gaan landen.

Dat is uiteindelijk altijd mijn doel, anderen helpen om stappen te zetten richting een gewenste realiteit. Soms ontwerp ik bijvoorbeeld samen met medewerkers een pilot voor een nieuwe organisatiestructuur, of we ontwikkelen een theory of change. Het proces om bij een oplossing te komen is een resultaat op zich, in die samenwerking begint de nieuwe werkelijkheid.’

Voor verdere uitwerking van de visual, zie home

Wat hoop je over te brengen met de plaat?

‘Door de werkelijkheid anders te verbeelden, ontstaat vaak ruimte voor nieuwe mogelijkheden en gesprekken. Om de reikwijdte van Erkennen & Waarderen tastbaar te maken, brachten we het grotere landschap van de academische wereld in beeld. Het is iets anders geworden dan alleen een gebouw met mensen, terwijl je daar in eerste instantie aan denkt bij een kennisinstelling. Door visuele elementen laten we bijvoorbeeld ook de verbinding met de praktijk van open science en de internationale kruisbestuiving zien. We maken duidelijk dat iedereen een bijdrage kan leveren op diens manier, en we zo samen bouwen aan een bloeiend ecosysteem.’

Kom je wel eens in de verleiding om te denken: dit is te moeilijk om in een beeld te vertalen?

‘Een vraag kan mij niet complex genoeg zijn! Ik vind het leuk om samen met de mensen om wie het gaat de puzzelstukjes te ontrafelen en met beelden een vertaling voor te stellen. Vaak is het al genoeg om een klein stukje uit te lichten, dan ontstaat er een gesprek en kunnen mensen opeens het totaalplaatje zien. Als buitenstaander kan ik de contouren vaak makkelijker schetsen dan als je er middenin zit. In één plaatje uitleggen wat ik zelf doe, is gek genoeg een stuk lastiger.’